Hoạt động

Các chương trình giáo dục

Sáng kiến Z & Alpha hướng tới việc hợp tác cùng các cơ sở giáo dục để tổ chức các chương trình phổ biến kiến thức, đào tạo kỹ năng số, thiết kế các hoạt động trải nghiệm thực tế giúp giảm sự ảnh hưởng từ mạng xã hội.

Mô hình giáo dục của chúng tôi bao gồm 3 trụ cột chính

Trụ cột 1

Giáo dục nhận thức về công nghệ số và sức khỏe tinh thần

Digital well-being

Giúp người trẻ hiểu cách công nghệ thuyết phục đang định hình hành vi và sức khỏe tinh thần — để chủ động lựa chọn thay vì bị dẫn dắt.

Trụ cột 2

Giáo dục kỹ năng số

Digital literacy

Xây dựng các chương trình đào tạo, khóa học và hoạt động nhằm giúp thanh thiếu niên nâng cao năng lực số.

Trụ cột 3

Các hoạt động thay thế

Alternatives

Thiết kế các hoạt động tương tác trực quan giúp giảm thiểu phụ thuộc vào mạng xã hội như giáo dục khoa học, giáo dục nghệ thuật, và hoạt động đọc mở rộng.

01Trụ cột 1

Giáo dục nhận thức về công nghệ số và sức khỏe tinh thần

Nền kinh tế mua bán sự chú ý

Tại sao các công ty công nghệ tranh giành sự chú ý của chúng ta? Giá trị đó định hình thiết kế của những sản phẩm chúng ta dùng hàng ngày như thế nào? Các động cơ tài chính của những sản phẩm này gây hại cho chúng ta và xã hội ra sao? Khi hiểu được những điểm mấu chốt này, học sinh sẽ nhận ra mình có thể làm gì để thúc đẩy một nền công nghệ thực sự phục vụ lợi ích tốt nhất của con người.

Công nghệ thuyết phục

Tìm hiểu cách mà các thiết kế tinh vi trong mỗi sản phẩm mạng xã hội thao túng bạn để chiếm đoạt sự chú ý và thay đổi hành vi của con người.

Mạng xã hội & Não bộ

Tâm trí và cơ thể chúng ta tồn tại những điểm dễ bị tổn thương có thể bị khai thác. Công nghệ thuyết phục nhắm vào chính những điểm yếu đó, thúc đẩy chúng ta tiếp tục nhấp chuột, cuộn màn hình và tương tác mãi không thôi. Khi hiểu được cách công nghệ thuyết phục khai thác điểm yếu của chúng ta, học sinh sẽ nhận ra rằng các công ty mạng xã hội đang thờ ơ với trách nhiệm chăm sóc sức khỏe và hạnh phúc của người dùng.

Hậu quả & Vấn đề hệ thống

Khi hiểu được những tác hại của công nghệ thuyết phục cũng như các lực lượng hệ thống đang chi phối nó, chúng ta có thể bắt đầu hình dung cách xây dựng một thế giới dựa trên nền công nghệ nhân văn — một nền công nghệ vận hành vì lợi ích chung của tất cả mọi người.

02Trụ cột 2

Giáo dục kỹ năng số

Sáng kiến Z & Alpha xây dựng, hoặc phối hợp xây dựng các chương trình đào tạo, khóa học và hoạt động nhằm giúp thanh thiếu niên nâng cao năng lực số, dựa trên khung năng lực số (digital literacy) phát triển bởi UNESCO và các tổ chức giáo dục liên quan.

I

Năng lực số

  • Hiểu biết về Công nghệ thông tin - Truyền thông
  • Năng lực thông tin số
II

An toàn và khả năng thích ứng số

  • Hiểu biết về quyền trẻ em
  • Dữ liệu cá nhân, quyền riêng tư và danh tiếng
  • Thúc đẩy và bảo vệ sức khỏe tinh thần
  • Khả năng thích ứng và phục hồi trong môi trường số
III

Tham gia và chủ động số

  • Tương tác, chia sẻ và hợp tác
  • Gắn kết cộng đồng
  • Quy tắc ứng xử trên môi trường mạng
IV

Trí tuệ cảm xúc số

  • Tự nhận thức
  • Tự điều chỉnh
  • Tự tạo động lực
  • Năng lực tương tác cá nhân
  • Sự đồng cảm
V

Sáng tạo và đổi mới số

  • Năng lực sáng tạo
  • Biểu đạt bản thân
03Trụ cột 3

Các hoạt động thay thế

Thiết kế các hoạt động giáo dục tập trung vào tương tác trực quan thay thế cho việc sử dụng mạng xã hội

Giáo dục nghệ thuật

Giáo dục nghệ thuật

Giáo dục nghệ thuật không chỉ dạy kỹ năng sáng tạo — đó còn là một không gian để trẻ em và thanh thiếu niên được bày tỏ những cảm xúc mà đôi khi ngôn ngữ thông thường không đủ để diễn đạt. Khi được vẽ, viết, biểu diễn hay tạo ra điều gì đó bằng chính đôi tay mình, người trẻ có cơ hội xử lý cảm xúc, giảm căng thẳng và xây dựng cảm giác làm chủ bản thân — những yếu tố nền tảng của sức khỏe tinh thần lành mạnh. Trong bối cảnh mà màn hình và mạng xã hội ngày càng lấn át những trải nghiệm thực, nghệ thuật mang lại một hình thức hiện diện sâu sắc và có chủ đích — một sự đối trọng cần thiết với thế giới số đang chi phối cuộc sống của thế hệ trẻ.

Hoạt động đọc mở rộng

Hoạt động đọc mở rộng

Đọc sách là một trong những hoạt động ít tốn kém nhất nhưng mang lại lợi ích sâu rộng nhất cho não bộ — từ việc mở rộng vốn từ, tăng cường khả năng tập trung, đến phát triển tư duy phản biện và trí tưởng tượng. Đặc biệt với thế hệ lớn lên trong môi trường số, thói quen đọc sách còn là một hình thức "giải độc màn hình" có chủ đích — giúp não bộ được nghỉ ngơi khỏi những kích thích liên tục của mạng xã hội và lấy lại khả năng tập trung sâu vốn đang dần bị bào mòn.

Giáo dục khoa học

Giáo dục khoa học

Giáo dục khoa học khơi dậy trong người trẻ một thứ vô cùng quý giá: sự tò mò. Khi một đứa trẻ đặt câu hỏi "tại sao?" và được dẫn dắt để tự tìm ra câu trả lời, chúng không chỉ học về thế giới tự nhiên mà còn trải nghiệm niềm vui thuần túy của khám phá — một cảm giác thỏa mãn sâu sắc và bền vững hơn nhiều so với những kích thích tức thời mà mạng xã hội mang lại. Khoa học còn dạy trẻ cách đối mặt với tương lai bất định một cách bình tĩnh: rằng thất bại là một phần của quá trình, rằng câu hỏi quan trọng hơn câu trả lời — những bài học tư duy giúp xây dựng sức mạnh ý chí.

Cùng chung tay

Chúng tôi tin rằng để tạo ra sự thay đổi thực sự cho thế hệ trẻ, không một tổ chức nào có thể hành động đơn độc. Do đó, chúng tôi chân thành gửi lời mời tới các trường học, tổ chức xã hội dân sự, doanh nghiệp và các cơ quan truyền thông cùng chung tay trong sáng kiến này.

Dù là đồng hành qua việc tổ chức hoạt động, chia sẻ chuyên môn, kết nối cộng đồng hay hỗ trợ truyền thông — mỗi hình thức hợp tác đều góp phần tạo nên một hệ sinh thái giáo dục đủ mạnh để bảo vệ sức khỏe tinh thần và sự phát triển lành mạnh của trẻ em và thanh thiếu niên Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Liên hệ với chúng tôi

Bạn có câu hỏi, ý tưởng hợp tác hoặc muốn đồng hành cùng sáng kiến? Hãy kết nối với Z & Alpha.

Liên hệ